Z punktu widzenia prawa, e-BOK jest narzędziem służącym do realizacji obowiązków informacyjnych dostawcy usług (np. wspólnoty mieszkaniowej, zakładu energetycznego czy wodociągowego) wobec konsumenta lub klienta.
Czy system musi pokazywać nadpłaty?
Odpowiedź brzmi: Tak.
Obowiązek ten wynika z zasady transparentności rozliczeń oraz ochrony interesu ekonomicznego konsumenta. Jeśli system prezentuje zadłużenie (roszczenie wierzyciela), musi również prezentować nadpłatę (wierzytelność dłużnika), aby obraz salda był rzetelny.
Podstawy prawne:
- Ustawa o ochronie praw konsumenta: Nakłada na przedsiębiorcę obowiązek rzetelnego informowania o kosztach i stanie rozliczeń. Ukrywanie nadpłaty przy jednoczesnym eksponowaniu długu może być uznane za wprowadzanie w błąd.
- Kodeks Cywilny (art. 5): Działanie polegające na prezentowaniu wyłącznie niekorzystnych dla klienta danych (długu) przy zatajaniu danych korzystnych (nadpłaty) może zostać ocenione jako nadużycie prawa podmiotowego i naruszenie zasad współżycia społecznego.
- RODO (Art. 15): Prawo dostępu do danych. Klient ma prawo wiedzieć, jakie dane na jego temat przetwarza administrator, w tym dane o stanie jego konta rozliczeniowego.
- Ustawa o rachunkowości: Systemy pomocnicze muszą odzwierciedlać stan faktyczny wynikający z ksiąg rachunkowych.
Ważne!!! Prezentowanie wyłącznie zadłużenia, przy jednoczesnym posiadaniu przez klienta nadpłaty, może sugerować konieczność dokonania wpłaty, która w rzeczywistości nie jest należna. Może to być uznane za nienależne świadczenie (art. 410 KC).
Z perspektywy rachunkowości, saldo konta kontrahenta jest niepodzielne w kontekście rzetelnego obrazu finansowego.
Kluczowe aspekty księgowe:
- Zasada wiarygodności (Art. 4 ust. 1 Ustawy o rachunkowości): Systemy pomocnicze (jak e-BOK) muszą odzwierciedlać stan faktyczny wynikający z ksiąg rachunkowych. Skoro w księgach widnieje saldo Ma (nadpłata), system prezentujący te dane nie może go pomijać.
- Inwentaryzacja poprzez potwierdzenie sald: Elektroniczne systemy obsługi często służą do potwierdzania stanów kont. Pominięcie nadpłaty uniemożliwia uzgodnienie sald na dzień bilansowy.
- Kompensata (Potrącenie): W księgowości nadpłata jest często automatycznie zaliczana na poczet przyszłych należności. Jeśli e-BOK pokazuje dług bez uwzględnienia istniejącej nadpłaty, wprowadza użytkownika w błąd co do faktycznej kwoty wymaganej do zapłaty.
Ta sama sytuacja dotyczy oczywiście NIEDOPŁAT
